الهه جعفرزاده: در روزهایی که خبر درگذشت ناگهانی جیدن آدامز، هافبک ۲۵ ساله تیم ملی آفریقای جنوبی، جامعه فوتبال را در شوک فرو برده، شایعاتی هم در فضای مجازی درباره ی احتمال ارتباط این حادثه با افسردگی انتشار یافته است؛ شایعاتی که تا حالا از طرف هیچ مرجع رسمی تأیید نشده اند. فارغ از علت این حادثه تلخ، این اتفاق بار دیگر توجه ها را به یکی از مهم ترین چالش های سلامت روان در جهان جلب کرده است: افسردگی؛ بیماری ای که هر سال زندگی میلیونها نفر را تحت تاثیر قرار می دهد و گاه نتایج آن بسیار فراتر از آن چیزی است که تصور می نماییم.
جیدن آدامز افسردگی فقط «غمگین بودن» نیست
بسیاری از مردم افسردگی را با ناراحتی یا بی حوصلگی اشتباه می گیرند، اما متخصصان سلامت روان تاکید می کنند افسردگی یک اختلال پزشکی حقیقی است که بر عملکرد مغز، بدن، روابط اجتماعی و کیفیت زندگی فرد اثر می گذارد.
فرد مبتلا امکان دارد هفته ها یا ماه ها احساس ناامیدی، بی ارزشی، خستگی مداوم یا بی علاقگی به کارهایی داشته باشد که قبل تر از آنها لذت می برده است. در موارد شدیدتر، حتی انجام ساده ترین کارهای روزمره هم دشوار می شود.
بر اساس آمار سازمان جهانی بهداشت، افسردگی یکی از شایع ترین اختلالات سلامت روان در جهان است و صدها میلیون نفر با آن زندگی می کنند.
بیماری ای که روی کل بدن اثر می گذارد
برخلاف تصور رایج، افسردگی فقط ذهن را درگیر نمی نماید. مطالعات نشان داده اند که این بیماری با افزایش ریسک مبتلاشدن به بیماریهای قلبی-عروقی، اختلالات خواب، ضعف سیستم ایمنی، دردهای مزمن و حتی برخی بیماریهای متابولیک ارتباط دارد.
افراد دچار افسردگی معمولا کمتر ورزش می کنند، تغذیه نامناسب تری دارند و بیشتر در معرض مصرف دخانیات یا الکل قرار می گیرند. همین عوامل می توانند به مرور سلامت جسمی آنها را هم تحت تاثیر قرار دهند.
پژوهشگران همین طور دریافته اند که افسردگی با افزایش التهاب در بدن همراه است؛ موضوعی که می تواند خطر برخی بیماریهای مزمن را افزایش دهد.
افراد موفق افسرده نمی شوند؟
یکی از باورهای اشتباه درباره ی افسردگی این است که موفقیت، شهرت یا درآمد بالا می تواند افراد را از آن مصون نگه دارد.
در سالیان اخیر، ورزشکاران سرشناس خیلی از جمله سیمون بایلز، مایکل فلپس، آندرس اینیستا و چندین ستاره فوتبال و بسکتبال درباره ی تجربه مشکلات سلامت روان و افسردگی صحبت کرده اند.
متخصصان می گویند افسردگی به جایگاه اجتماعی، سن، جنسیت یا میزان موفقیت افراد توجهی ندارد. فردی امکان دارد از بیرون زندگی موفق و شادی داشته باشد اما در درون با فشارهای روانی سنگینی دست وپنجه نرم کند.
یکی از مهم ترین عوامل ناتوانی در جهان
افسردگی تنها سبب رنج روانی نمی شود؛ بلکه می تواند تحصیل، اشتغال، روابط خانوادگی و عملکرد اجتماعی فرد را هم مختل کند.
برخی افراد تمرکز خودرا از دست می دهند، برخی مبتلا به اختلال حافظه می شوند و برخی دیگر توان تصمیم گیری های ساده روزمره را هم ندارند. به همین دلیل، سازمان جهانی بهداشت افسردگی را یکی از مهم ترین دلایل ناتوانی در سراسر دنیا معرفی کرده است.
پیامدهای اقتصادی این بیماری هم قابل توجه است. کاهش بهره وری شغلی، افزایش غیبت از محل کار و هزینه های درمانی تنها بخشی از بار اقتصادی افسردگی محسوب می شوند.
چرا تشخیص زودهنگام اهمیت دارد؟
خبر خوب این است که افسردگی قابل درمان است. روان درمانی، دارودرمانی یا تلفیقی از هر دو روش می تواند به خیلی از بیماران کمک نماید.
متخصصان تاکید می کنند علائمی مانند غمگینی مداوم، از دست دادن علاقه به فعالیتهای روزمره، تغییرات شدید خواب یا اشتها، احساس ناامیدی، خستگی طولانی مدت یا افکار لطمه به خود نباید نادیده گرفته شوند.
هرچه فرد زودتر برای دریافت کمک حرفه ای اقدام نماید، احتمال بهبود و بازگشت به زندگی عادی بیشتر خواهد بود.
بهداشت و سلامت روان را جدی بگیرید
در حالی که علت درگذشت جیدن آدامز هنوز بطور رسمی اعلام نشده و هرگونه ارتباط دادن این حادثه به افسردگی یا خودکشی هم اکنون صرفا در حد گمانه زنی است، این اتفاق یادآور اهمیت توجه به سلامت روان است.
کارشناسان اعتقاد دارند همان گونه که افراد برای دردهای جسمی به پزشک رجوع می کنند، مشکلات روانی هم باید بدون انگ و قضاوت مورد توجه قرار گیرند. افسردگی یک ضعف شخصیتی یا نشانه کمبود اراده نیست؛ یک بیماری حقیقی است که می تواند هر فردی را در هر مرحله ای از زندگی درگیر کند.
آگاهی، تشخیص زودهنگام و دسترسی به خدمات سلامت روان می تواند جان انسان های بسیاری را نجات دهد.
منابع:
who
nimh
psychiatry