به گزارش خبرانلاین، اباذر پارسی اسهال مزمن را یکی از شایع ترین مشکلات گوارشی دانست و اظهار داشت: برمبنای تعریف سازمان بهداشت جهانی، درصورتیکه اجابت مزاج بالاتر از سه بار در روز یا دفع مدفوع بصورت مایع باشد و این حالت بالاتر از سه هفته ادامه یابد، بعنوان «اسهال مزمن» شناخته می شود.
ایرنا در خبری نوشت: وی ادامه داد: اسهال حاد که سردسته آنها عفونت های ویروسی است، در فصول گرم سال و تابستان شیوع بالاتری دارند، اما داستان اسهال مزمن متفاوت می باشد، برای اینکه علل بسیار بیشتری دارد و می تواند منجر به عوارض خاصی هم شود، اساس و پایه بیماری اسهال مزمن، درگیری روده باریک و بزرگ است.
این فوق تخصص گوارش با اشاره به نقش روده بزرگ در حفظ آب بدن تشریح کرد: وقتی روده بزرگ (کلون) درگیر شود و وظیفه حفظ آب را به درستی انجام ندهد، در درازمدت می تواند منجر به بیماری اسهال مزمن شود و مواردی همچون بیماریهای التهابی روده مانند کولیت اولسراتیو و کرون، همچون علل این بیماری است.
وی همینطور به سندرم روده تحریک پذیر اشاره نمود و اظهار داشت: سندرم روده تحریک پذیر در افراد جوان، خصوصاً زنان جوان و افرادی که تحت استرس هستند، می تواند با علائمی نظیر اسهال، یبوست یا دردهای شکمی همراه باشد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور تاثیر استرس بر بیماریهای روده باریک را مورد بررسی قرار داد و اظهار داشت: استرس می تواند نقش موثری در بیماریهای روده باریک ایفا کند. بعنوان مثال، بیماری سلیاک واکنشی است که ابتدای روده باریک به پروتئین موجود در گندم و جو نشان داده است. فرد مبتلا با مصرف مواد حاوی گندم و جو گرفتار اسهال می شود که در صورت عدم تشخیص و درمان بموقع، در طولانی مدت می تواند منجر به کم خونی شدید، پوکی استخوان و حتی سندرم های پیشرفته تر و سرطان های روده باریک شود.
پارسی همچنین، به نقش میکروبیوم یا فلور میکروبی روده در سلامت عمومی بدن پرداخت و تصریح کرد: در هزار روز اول عمر، میکروب هایی در روده ما قرار می گیرند که مانند اثر انگشت در هر فرد منحصربه فرد است و تغییر در میکروب های مفید بدن می تواند منجر به بیماری هایی نظیر اسهال شود. مطالعات نشان داده است که اغلب بیماریها، حتی آلزایمر و فراموشی، می توانند ریشه در فلور میکروبی روده بزرگ داشته باشند.
وی با اخطار در رابطه با عوامل مخرب فلور میکروبی اظهار داشت: ما به طور معمول با مصرف آنتی بیوتیک های بیش از اندازه و خودسرانه و همینطور رژیم های غذایی نادرست، این میکروب های مفید را تغییر می دهیم و اثبات شده است که این اختلالات میکروبی می تواند با بیماری کبد چرب و حتی خیلی از سرطان های در رابطه با بیماریهای روده بزرگ ارتباط داشته باشد.
پارسی اشاره کرد: خوشبختانه داروهای پروبیوتیک در بازار دارویی کشور و تولید داخل وجود دارند که با مصرف آنها، میکروب های مفید را در بدن قرار می دهیم. همینطور روشی نوین به نام «پیوند میکروب» (یا پیوند مدفوع) درحال بررسی است که بوسیله انتقال میکروب های سالم به روده بیمار، می تواند بعنوان یک درمان اساسی برای بیماریهای مقاوم گوارشی مورد استفاده قرار گیرد.
این فوق تخصص گوارش با تاکید بر پیوند عمیق میان سلامت روان و دستگاه گوارش اشاره کرد: استرس و اضطراب نقش کلیدی در بروز و تشدید خیلی از بیماریهای گوارشی ایفا می کنند؛ بطوریکه ریشه خیلی از این اختلالات در وضعیت روانی فرد نهفته است. در ماه های اخیر شاهد افزایش مراجعات بیمارانی بوده ایم که قبل تر وضعیت پایداری داشتند و حتی تعدادی از آنها پیگیری درمان را رها کرده بودند. دراین میان، سندروم روده تحریک پذیر (IBS) نمونه بارزی است که در آن با وجود سلامت جسمی روده، عوامل استرس زا سبب بروز علایم شدید و آزاردهنده می شوند.
وی با اشاره به بیماریهای التهابی روده (IBD) مانند کولیت اولسراتیو، تصریح کرد: استرس لزوماً به معنای درگیری های محیطی یا دعوا نیست، بلکه نگرانی ها، دلشوره ها و اضطراب های ذهنی هم می توانند منجر به ترشح بیش از اندازه اسید معده و بروز اختلالات گوارشی شوند، استرس می تواند محرک اصلی بیماریهای شدید و خونریزی های روده باشد. در بازه زمانی اخیر هم موارد رفلاکس و زخم معده هم تشدید شده و دردهای عصبی معده افزایش پیدا کرده است.
پارسی در مورد خطرات خوددرمانی با داروهای ضد اسید (مانند امپرازول و مشابه آن) گوشزد نمود و اظهار داشت: مصرف خودسرانه این داروها اصطلاحا برای «ساکت کردن» درد، اقدامی نادرست است؛ برای اینکه درد در حقیقت مانند یک اعلام خطر عمل کرده و اخطار می دهد که در قسمتی از بدن مشکلی وجود دارد. بنابراین، نباید با داروهای مسکن، صدای این اخطار را خاموش کرد، بلکه باید با بررسی های تخصصی، علت ریشه ای درد شناسایی و درمان گردد تا احتمال پنهان ماندن بیماریها از بین برود.
این فوق تخصص گوارش در ادامه، در رابطه با علایم هشداردهنده اسهال بیان کرد: اگر اسهال بالاتر از سه یا چهار هفته تداوم یابد، مراجعه به پزشک لازم است و استفاده از داروهای کندکننده حرکات روده بدون تجویز پزشک، خصوصاً در موارد مزمن، اثری در درمان نخواهد داشت. افرادی که بالای ۵۰ سال سن دارند، افرادی که گرفتار کم خونی هستند، خون در دفع مشاهده می کنند و یا سابقه خانوادگی سرطان روده دارند، گروههای پرخطر مبتلا شدن به اسهال مزمن هستند؛ از ین جهت، بررسی های فوری و جدی پزشکی برای این افراد بسیار لازم است.
وی با اشاره به شرم و حیای اجتماعی بعنوان یکی از علل تأخیر مراجعه بیماران به مراکز درمانی، تصریح کرد: خیلی از مراجعان به سبب خجالت از بیان علایم یا عدم درک اهمیت موضوع، در مراجعه به پزشک تأخیر می کنند. این افراد باید توجه داشته باشند که تغییر در عادات اجابت مزاج، خصوصاً در سنین بالا و در صورتیکه با دفع خون همراه باشد، باید به شدت جدی گرفته شود؛ چون که متاسفانه روند مبتلا شدن به سرطان های گوارشی درحال افزایش است و تشخیص بموقع در این موارد حیاتیست.
پارسی با اشاره به قابلیت پیش گیری از سرطان روده بزرگ، اشاره کرد: برمبنای دستورالعمل های جدید، سن غربالگری از ۵۰ سالگی به ۴۵ سالگی کاسته شده است و سفارش می شود هر فرد از ۴۵ سالگی، هر ۱۰ سال یک مرتبه تحت کولونوسکوپی قرار گیرد. با توجه به این که ریشه تشکیل سرطان روده در ایجاد پولیپ ها یا رشد بیش از اندازه مخاط است، با انجام کولونوسکوپی، می توان این پولیپ ها را شناسایی و خارج کرد و بدین ترتیب، از بروز سرطان هم کامل جلوگیری کرد.
فوق تخصص گوارش و کبد با اشاره به پایین بودن سطح آگاهی عمومی در رابطه با اهمیت کولونوسکوپی، بر مسئولیت سنگین رسانه ها در اطلاع رسانی گسترده تاکید کرد و اضافه کرد: این اقدامات پیشگیرانه نه فقط منجر به نجات جان انسان ها می شود، بلکه هزینه های مالی تحمیل شده به فرد و سیستم درمان کشور را می کاهد.
وی اضافه کرد: در بررسی های شرح حال و معاینات پزشکی، شناسایی تغییرات مقاوم در اجابت مزاج بسیار حائز اهمیت می باشد. افرادی که پیشینه گوارشی مناسبی داشته اند اما اخیراً گرفتار یبوست های مقاوم، اسهال های مزمن یا دردهای شدید هنگام اجابت مزاج شده اند، حتما باید تحت بررسی های تخصصی قرار گیرند تا در صورت وجود هرگونه اختلال، درمان های بموقع آغاز شود.
پارسی در رابطه با انواع دردهای گوارشی و نشانه های خطر اشاره کرد: دردهایی که در ساعات شب بروز کرده و منجر به بیدار شدن فرد از خواب می شوند و دردهای همراه با کاهش وزن ناخواسته، از حیاتی ترین نشانه های هشداردهنده هستند که می توانند ذهن پزشک را به سوی احتمال بدخیمی ها (سرطان) سوق دهند.
وی اظهار داشت: دردهای در ارتباط با سرطان روده بزرگ به طور معمول مبهم هستند، به معنای آن که بیمار نمی تواند نقطه دقیقی را برای درد شناسایی کند و احساس دردی پراکنده در ناحیه شکمی دارد؛ نکته نگران کننده این است که خیلی از بیماران قبل از مراجعه به پزشک، به سبب مبهم بودن درد، به سراغ مصرف خودسرانه داروهای مختلف می روند.
پارسی در رابطه با رفلاکس معده و عوارض ناشی از آن هم تصریح کرد: مواد غذایی که سبب تحریک و ترشح اسید معده می شوند، باید از برنامه غذایی افراد حساس حذف شوند، دراین میان، مصرف بیش از اندازه ادویه جات، غذاهای تند، ترشیجات و همینطور مصرف زیاد قهوه و چای غلیظ همچون اصلی ترین عوامل محرک معده هستند که می توانند منجر به بروز یا وخامت بیماری های گوارشی شوند.
این فوق تخصص گوارش به علایم غیرمنتظره این بیماری اشاره نمود و اظهار داشت: رفلاکس به مفهوم برگشت محتویات معده به مری است و تنها به سوزش معده محدود نمی شود و حتی در موارد شدید منجر به سرطان مری می شود. رفلاکس معده بر تارهای صوتی اثر می گذارد، همینطور سبب ایجاد سرفه مزمن یا پوسیدگی دندان ها می شود، خیلی از مراجعانی که با شکایت از سرفه به ما مراجعه می کنند، با وجود نرمال بودن نتایج آزمایش های قلب و ریه، در حقیقت گرفتار رفلاکس هستند؛ چون که برگشت مواد اسیدی به تارهای صوتی سبب تحریک، گرفتگی صدا و ایجاد سرفه های مکرر می شود.
وی در زمینه اصلاح سبک زندگی و تغذیه سفارش کرد: نخستین و مهم ترین گام در درمان رفلاکس معده، کاهش وزن و پیش گیری از چاقی شکمی است. الگوی تغذیه باید به شکلی باشد که فرد نه بیش از اندازه سیر و نه گرسنه بماند؛ به این معنا که تعداد وعده های غذایی افزایش و حجم هر وعده کاهش پیدا کند تا معده در وضعیت تعادل قرار گیرد.
پارسی اخطار داد: خیلی از کارکنان ادارات از بامداد تا ظهر هیچ ماده غذایی یا میان وعده ای مصرف نمی کنند و سپس در وعده ناهار، حجم زیادی از غذا را مصرف کرده و فورا به حالت افقی (خواب) در می آیند؛ این عمل، بدترین الگوی رفتاری برای سیستم گوارش است. ازاین رو تأکید می شود که بعد از غذا خوردن، حداقل یک تا دو ساعت نباید دراز کشید و برای افرادی که گرفتار رفلاکس هستند، سفارش می شود هنگام استراحت، سرشان با زاویه حدود ۳۰ درجه نسبت به زمین قرار گیرد. همینطور از مصرف خودسرانه داروها باید پرهیز شود، چون که برخی داروها می توانند عوارض جدی داشته باشند و حتما باید زیر نظر پزشک تجویز شوند.

منبع: آنی غذا