به گزارش آنی غذا به نقل از خبر آنلاین، سرطان های دستگاه گوارش در سالیان اخیر گرایش فزاینده داشته اند و دراین میان، سرطان روده بزرگ علاوه بر افزایش موارد ابتلا، با کاهش سن مبتلاشدن نیز همراه شده است.
همشهری در خبری نوشت: این سرطان که تا چندی قبل بیشتر در بین سالمندان شایع بود، حالا افراد جوان را هم گرفتار می کند. به صورتی که ۲۰ درصد موارد جدید مبتلاشدن در افراد زیر ۵۰ سال تشخیص داده می شود. پزشکان می گویند خیلی از مردم با شیوه های غربالگری این بیماری آشنایی ندارند یا انجام آنرا پشت گوش می اندازند و اغلب زمانی به پزشک مراجعه می کنند که بیماری پیشرفت کرده است.
دو عامل مهم مبتلاشدن
شایع ترین سرطان ها در ایران در هر دو جنس زن و مرد سرطان های پستان، روده بزرگ، معده، پروستات و ریه هستند. دکتر ایرج خسرونیا، فوق تخصص بیماری های گوارش و کبد درباره ی افزایش موارد مبتلاشدن به سرطان روده بزرگ می گوید: «سرطان روده بزرگ، یکی از شایع ترین سرطان های دستگاه گوارش است که متاسفانه هر سال بر تعداد مبتلایان آن افزوده می شود.»
به گفته خسرونیا، «مهم ترین علت مبتلاشدن به این سرطان، عوامل ژنتیکی است، اما سبک زندگی نامناسب همچون رژیم غذایی ناسالم، بی تحرکی و زیاد نشستن، مصرف سیگار و مواد مخدر بخصوص تریاک و همین طور عفونت های مکرر و بیماری هایی که امکان دارد سبب التهاب روده بزرگ شوند، هم از دیگر دلیلهای مبتلاشدن به این بیماری هستند. هرچند نمی توان با قطعیت آنها را علت دقیق مبتلاشدن دانست.»
خسرونیا با این وجود اضافه می کند: «البته بررسی ها در ایران نشان داده است که “عوامل وراثتی” و “زمینه ژنتیکی” نقش پررنگ تری در مبتلاشدن به سرطان روده بزرگ دارند. در خانواده ای که سابقه مبتلاشدن به سرطان کولون وجود دارد، امکان دارد بقیه اعضای خانواده هم به این بیماری مبتلا شوند. و اگر بیماری زودتر تشخیص داده شود، میتوان از بروز آن پیشگیری کرد. البته انجام غربالگری را نباید به بروز علایم یا داشتن سابقه خانوادگی مبتلاشدن محدود کرد.»
غربالگری را از ۴۵ سالگی جدی بگیرید
در سرطان روده بزرگ، سلول های غیرطبیعی در دیواره داخلی روده رشد می کنند و بطور معمول ابتدا بشکل پولیپ ظاهر می شوند. با پیشرفت بیماری، تومور بزرگ تر می شود، به بافت های اطراف نفوذ می کند و امکان دارد بوسیله خون یا غدد لنفاوی به اندام هایی مانند کبد و ریه گسترش یابد. این روند می تواند موجب خونریزی گوارشی، کم خونی، تغییر اجابت مزاج، انسداد روده و در مراحل پیشرفته، درگیری سایر اندام ها شود.
دکتر خسرونیا درباره ی روند بروز این سرطان توضیح می دهد: «این بیماری در ابتدا بشکل یک پولیپ معمولی ظاهر می شود و اگر این پولیپ جراحی و برداشته نشود، بتدریج به سرطان تبدیل خواهد شد.»
این فوق تخصص بیماری های گوارش تأکید می کند که «افراد از ۴۵ سالگی به بعد باید هر سه سال یک مرتبه کولونوسکوپی انجام دهند تا در صورت وجود پولیپ در روده بزرگ، آنرا بردارند و بدین سان احتمال مبتلاشدن به سرطان روده کاهش پیدا کند.
به گفته این متخصص بیماری های گوارش، «دلیل این که کشورهای دیگر کمتر با این سرطان مواجه اند، این است که افراد موظف اند از ۵۰ سالگی هر سه تا چهار سال یک مرتبه کولونوسکوپی انجام دهند و در صورت وجود پولیپ، آنرا بردارند. اما در ایران این اجبار وجود ندارد و بیشتر مردم هم آگاهی کافی در این مورد ندارند و تا وقتی که عوارض بیماری ظاهر نشود و بیماری به مرحله سرطان، خونریزی و متاستاز نرسد، به پزشک مراجعه نمی کنند.»
خون در مدفوع را به حساب بواسیر نگذارید
سرطان روده بزرگ امکان دارد در ابتدای کار علایم مشخصی نداشته باشد، اما برخی علائم نیازمند بررسی پزشکی هستند. خسرونیا می گوید: «مثلا در صورت مشاهده خون در مدفوع باید حتما به پزشک مراجعه نمود. خیلی از خانواده ها تصور می کنند وجود خون در مدفوع ناشی از بواسیر است و متاسفانه درمان بواسیر را شروع می کنند. در صورتیکه امکان دارد این خونریزی ناشی از وجود تومور در روده باشد و این تومور پس از ۶ تا ۷ ماه به تمام بدن متاستاز بدهد. بدین سبب با مشاهده خون در مدفوع حتما باید به پزشک مراجعه نمود.»
این متخصص گوارش، کم خونی بدون علت مشخص را هم از نشانه هایی عنوان می کند که نباید نادیده گرفته شود. «در صورتی که فرد گرفتار کم خونی باشد و علت آن مشخص نباشد، اما بتدریج علائمی مانند ضعف عمومی، بی حالی و رنگ پریدگی در او ظاهر شود، حتما باید برای تشخیص علت کم خونی به پزشک مراجعه کند. نباید به خوددرمانی، تزریق داروهای تقویتی یا مصرف ویتامین و ب کمپلکس و موارد مشابه رو آورد.»
خسرونیا می گوید: «متأسفانه بعضی همکاران ما زمانی که یک بیمار با علایم کم خونی مراجعه می کند، از همان اول درمان کم خونی را شروع می کنند. در صورتیکه ابتدا باید علت کم خونی مشخص شود و بعد درمان مناسب شروع شود.»
چرا سن مبتلاشدن پایین آمده است؟
میزان بروز سرطان روده بزرگ در مردان، در تمام مناطق جهان و گروههای سنی، بیشتر از زنان است. بیشترین میزان بروز این سرطان در مردان در گروه سنی ۶۵ تا ۶۹ سال و در زنان در گروه سنی ۸۰ تا ۸۴ سال مشاهده می شود. اما موضوعی که سبب نگرانی شده، پایین آمدن سن این بیماری در کشور است.
خسرونیا می گوید: «سن سرطان روده بزرگ در ایران رو به کاهش است و استعمال دخانیات، مصرف انواع مواد مخدر و داروهای مختلف بخصوص مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک ها بر بیماری های دستگاه گوارش تأثیر می گذارند.»
به گفته این استاد دانشگاه، «سن معمول مبتلاشدن به این سرطان، بالای ۵۰ سالگی است اما درحال حاضر موارد جدید این سرطان در افراد زیر ۵۰ سال تشخیص داده می شود.»
چندی پیش، دکتر رضا ملک زاده، محقق بین المللی سرطان و استاد ممتاز دانشگاه علوم پزشکی تهران از «افزایش ۲۰ درصدی بروز سریع سرطان روده بزرگ از دهه ۹۰ در ایران» اطلاع داده بود. موضوعی که زنگ خطر افزایش مبتلاشدن به این سرطان در سنین پایین تر را به صدا درمی آورد.
او گفته بود که «بر اساس جدیدترین تحقیقات، در صورتیکه میزان مبتلاشدن به این سرطان در افراد ۵۰ سال به بالا در جهان روندی ثابت و حدود یک تا بیشتر از ۲ درصد دارد، بروز آن در افراد زیر ۵۰ سال با افزایش ۲۰ درصدی همراه می باشد.»
به گفته دکتر ملک زاده، «این سرطان مقام سوم مبتلاشدن و رتبه دوم مرگ ناشی از کل سرطان ها را در میان هردو جنس در ایران دارد. به قول این محقق سرطان، سالانه بیشتر از ۱۳ هزار نفر در ایران به سرطان روده بزرگ مبتلا می شوند و از این شمار حداقل ۵ هزار نفر جان خویش را از دست می دهند.» طبق پیشبینی این محقق سرطان، «تا سال ۲۰۳۰ این سرطان به مهم ترین علت مرگ ناشی از سرطان در افراد ۲۰ تا ۴۹ ساله در جهان تبدیل خواهد شد.»
بطور خلاصه، خسرونیا می گوید: متاسفانه بعضی همکاران ما زمانیکه یک بیمار با علائم کم خونی مراجعه می کند، از همان اول درمان کم خونی را شروع می کنند. بیشترین میزان بروز این سرطان در مردان در گروه سنی ۶۵ تا ۶۹ سال و در زنان در گروه سنی ۸۰ تا ۸۴ سال مشاهده می شود. به قول این محقق سرطان، سالانه بیشتر از ۱۳ هزار نفر در ایران به سرطان روده بزرگ مبتلا می شوند و از این شمار حداقل ۵ هزار نفر جان خود را از دست می دهند.
