الهه جعفرزاده: هزینه درمان سرطان برای خیلی از بیماران تنها به مفهوم پرداخت پول دارو نیست؛ آزمایش های دوره ای، تزریق، ویزیت پزشکان، تصویربرداری و هزینه های جانبی، در کنار رفت وآمد میان مراکز درمانی و بیمه ها، مجموعه ای از مخارج را به بیمار تحمیل می کند. دراین میان، تغییر در میزان پوشش بیمه ای یک دارو می تواند ناگهان هزینه ای را که تا قبل از این قابل مدیریت بوده، به رقمی چند ده میلیون تومانی تبدیل کند.
خانم فرهادی، معلم بازنشسته ۷۴ ساله و دچار سرطان، در گفت و گو با خبرآنلاین از تجربه ای می گوید که طی آن هزینه داروی اصلی اش از کمتر از یک میلیون تومان در هر دوره، ابتدا به ده ها میلیون تومان رسیده و در مقطعی حتی از او خواسته شده تمام قیمت ۹۰ میلیون تومانی دارو را بپردازد. او می گوید این اتفاق در شرایطی روی داده که درمانش باید هر ۲۰ روز یک مرتبه تکرار شود.
از بهبود سرطان سینه تا آغاز باردیگر درمان
فرهادی در رابطه با سابقه بیماری خود می گوید: «از سال ۱۳۹۶ درگیر سرطان سینه شدم. ابتدا هشت جلسه شیمی درمانی انجام دادم، بعد جراحی شدم و ۲۵ جلسه رادیوتراپی داشتم. خدا را شکر درمان نتیجه داد و پس از آن هم مرتب برای چکاپ رجوع می کردم.»
اما بیماری بعد از چند سال باردیگر خویش را نشان داد. او توضیح می دهد که تابستان سال قبل متوجه برآمدگی کوچکی در ران پای خود شد و بررسیهای بعدی، همچون نمونه برداری و PET Scan، نشان داد بیماری به بخش های دیگری از بدن نیز گسترش پیدا کرده است (متاستاز). بعد از آن، درمان جدیدی برای او شروع شد.
او در کنار سرطان با مشکلات جسمی دیگری نیز مواجه است؛ همچون بیماری قلبی که به قول خودش برای سه رگ اصلی قلب استنت گذاشته و همینطور مشکلات کلیوی که اخیراً به جراحی و درمان نیاز داشته است.
مخارج درمان فقط به دارو محدود نمی شود هزینه ای که ناگهان چند برابر شد
بخش اصلی نگرانی این معلم بازنشسته، هزینه دارویی است که باید در فواصل حدود ۲۰ روزه دریافت کند. او می گوید بعد از تشکیل پرونده و دریافت کاردکس مربوط به بیماری خاص، تا مدتی سهم پرداختی اش برای داروی اصلی کمتر از یک میلیون تومان بود.
فرهادی می گوید: «با همان کاردکس و حمایتی که وجود داشت، داروی اصلی را زیر یک میلیون تومان می گرفتم. چند سرم و آمپول دیگر هم کنار آن هست، اما داروی اصلی همین دارویی است که هم اکنون هزینه اش برای من بالا رفته است.»
شرایط اما در آخرین دوره های درمان تغییر کرده است. او در رابطه با نخستین مواجهه با هزینه جدید می گوید: «رفتم دارو را بگیرم، گفتند باید ۴۵ میلیون تومان پرداخت کنید. گفتم من کارت و کاردکس بیماری خاص دارم. گفتند بیمه شما این دارو را حذف کرده است.»
پیگیری های وی از بیمه و داروخانه نیز در ابتدا نتیجه روشنی نداشت. به قول فرهادی، ابتدا به او گفته شد ممکنست سامانه بیمه بسته باشد و مشکل برطرف شود، اما در رجوع بعدی با پاسخ متفاوتی مواجه شد: «بعد گفتند دیگر بیمه تقبل نمی کند و باید کل ۹۰ میلیون تومان را پرداخت کنید. خب آدم شوکه می شود؛ من هر ۲۰ روز یک مرتبه باید این درمان را انجام بدهم.»
در نهایت و بعد از چند مرحله رجوع و پیگیری، او توانسته آخرین نوبت داروی خویش را با حدود ۲۰ میلیون تومان تهیه نماید.
۲۰ میلیون برای دارو، ۶.۵ میلیون فقط برای تزریق
هزینه ها به خرید دارو محدود نمی گردد. فرهادی می گوید برای هر مرحله تزریق حدود ۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان نیز پرداخت می کند و آزمایش های دوره ای هم هزینه جداگانه دارند.
او می گوید: «این بار حدود ۲۰ میلیون تومان فقط برای داروی اصلی پرداخت کردم و ۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان هم هزینه تزریق شد. آزمایش هم دارم؛ گاهی آزمایش را بیمه صفر حساب می کند، اما یک مرتبه هم شده چهار میلیون تومان پرداخت کرده ام، چون گفته اند سایت بیمه بسته است و مجبور بودم کارم را انجام بدهم.»
به گفته او، بازپرداخت برخی هزینه هایی که قرار بوده بعداً از جانب بیمه صورت گیرد نیز با تأخیر روبرو شده است: «یک مورد حدود ۱۰ میلیون تومان بود که چهار ماه گذشته و هنوز پرداخت نشده. چند بار مراجعه نموده ام و می گویند صبر کنید.»
هزینه درمان بیشتر از حقوق بازنشستگی «۲۱ میلیون حقوق می گیرم؛ طی ۱۰-۱۵ روز حدود ۵۰ میلیون هزینه کرده ام»
فاصله میان درآمد و مخارج درمان، بخش دیگری از روایت این معلم بازنشسته است. فرهادی می گوید بعد از کسورات و بدهی های مربوط به وام، دریافتی ماهانه اش حدود ۲۱ میلیون تومان است؛ رقمی که حتی هزینه یک مرحله درمان او را پوشش نمی دهد.
او می گوید: «حدود ۲۱ میلیون تومان دریافتی دارم. فقط همین مرحله ۲۰ میلیون تومان دارو دادم، ۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان هزینه تزریق شد. دکتر قلب، نوار قلب و داروها هم جداست. من در همین ۱۰ تا ۱۵ روز حدود ۵۰ میلیون تومان هزینه کرده ام و هنوز یک ماه نشده که باردیگر باید برای مرحله بعدی درمان بروم.»
فرهادی همینطور از هزینه های بستری و درمان کلیه می گوید؛ هزینه ای که به قول وی در یک مورد حدود ۷۰ میلیون تومان بوده و بخشی از آن با معرفی نامه بیمه کاهش پیدا کرده است.
دوندگی بیماران برای دریافت حمایت بیمه/ «از ادامه درمان منصرف شده بودم»
فشار درمان برای او تنها مالی نیست. بخش قابل توجهی از انرژی این بیمار ۷۴ ساله صرف رجوع حضوری به بیمه ها، داروخانه ها و مراکز مختلف برای مشخص شدن وضعیت پوشش هزینه ها می شود.
او می گوید: «من با این ناتوانی چرا باید این قدر در داروخانه بایستم؟ چرا باید از این نهاد به آن نهاد رجوع کنم؟ یکروز از ساعت ۹ بامداد رفتم و حدود چهار بعدازظهر برگشتم. مدارکم زیاد است؛ یک جا می گویند این مدرک قبول است و جای دیگر می گویند نیست.»
فرهادی می گوید حتی در مقطعی فشار هزینه ها و دشواری پیگیری ها او را به فکر کنار گذاشتن درمان انداخته بود: «به دخترم گفتم من دیگر خسته شده ام و دارم از ادامه درمان منصرف می شوم. ناراحت شد و گفت حتی اگر ۹۰ یا ۱۰۰ میلیون هم باشد، تو درمانت را ادامه بده.»
مطالبه این معلم بازنشسته بیشتر از هر چیز، ایجاد حمایت پایدار برای بیمارانی است که درمان آنها انتخابی یا کوتاه مدت نیست. او می گوید: «این درمان ادامه دارد. من شاید بتوانم یک مرحله را سخت یا آسان بگذرانم، اما ۲۰ روز بعد باردیگر همین هزینه باید تکرار شود. کسانی هم هستند که شرایطشان از من خیلی بدتر است. اگر نهادی هست که می تواند کمک نماید، باید فکری برای بیماران خاص و ادامه درمانشان بشود.»