تهران روی گسل بی توجهی پیشگیری ارزان تر از عزاداری است

علی نصیری در گفت و گو با ایسنا، با اشاره به اینکه بدترین تهدید پیش روی تهران وقوع زلزله است، اظهار داشت: زلزله برای تهران حتی از جنگ هم مخرب تر است؛ چونکه در صورت وقوع زلزله ای بالای ۶ ریشتر، برآورد تعداد تلفات در مقایسه با شهدای جنگ و سایر حوادث نشان میدهد که ابعاد خسارات انسانی آن بسیار گسترده خواهد بود.

زلزله های بزرگ به هیچ عنوان قابل تولید توسط بشر نیست

وی با اشاره به برخی شایعات مطرح شده در رابطه با منشأ زلزله ها، اظهار نمود: زلزله های بزرگ به هیچ عنوان قابل تولید توسط بشر نیست و این ادعاها که گاهی مطرح می شود بر اساس این که با آزمایش های نظامی یا اتمی میتوان زلزله های ۵، ۶ یا ۷ ریشتری ایجاد کرد، اساس علمی ندارد و صحت این شایعات مورد تأیید نیست.
سخنگوی سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران با تکیه بر لزوم ورود جدی دولت به مبحث ایمن سازی، اضافه کرد: این مسیر نیازمند آن است که دولت به شکل جدی پای کار بیاید. اکنون هم شاهد می باشیم که برخی بیمارستان ها با اقداماتی که انجام داده اند، کم کم در راه ایمن سازی و مقاوم سازی قرار گرفته اند.

اگر یک بیمارستان فرو ریزد، امید مردم شهر فرو می ریزد

نصیری با اشاره به اهمیت مراکز درمانی در وضعیت بحران، اظهار داشت: کادر پزشکی، پرستاری و نیروهای پاراکلینیک از سرمایه های مهم کشور هستند. اگر یک بیمارستان فرو بریزد، امید مردم شهر فرو می ریزد، چونکه بیمارستان نماد امید و آرامش مردم است. تا آن زمان که بیمارستان پابرجا می باشد، مردم این اطمینان را دارند که در صورت بروز حادثه، جایی برای رجوع و درمان وجود دارد.
وی افزود: در صورت صدمه دیدن بیمارستان ها، علاوه بر تخریب یک سازه، سرمایه های عظیم انسانی کشور از بین می رود. سرمایه انسانی بسیار مهم تر از تجهیزات پزشکی و تخت های بیمارستانی است؛ چه کادر درمان و چه بیمارانی که درحال درمان هستند، همگی سرمایه های بی قیمت و باارزش کشور محسوب می شوند.
رییس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران با اشاره به لزوم پیشگیری پیش از وقوع حادثه، اشاره کرد: ما نباید با هیچ توجیهی بپذیریم که مردم در بیمارستان، درمانگاه، مسجد، مدرسه یا پاساژ گرفتار صدمه شوند، در حالیکه انجام اقدامات پیشگیرانه و ایمن سازی در خیلی از موارد کم هزینه تر است. برخی برآوردها نشان میدهد که هزینه پیشگیری بمراتب کمتر از هزینه هایی است که بعد از وقوع حادثه باید پرداخت گردد.
نصیری با ذکر نمونه هایی از خسارات حوادث گذشته، اظهار داشت: در حوادثی مانند ریزش ساختمان ها بر اثر زلزله، آتش سوزی یا سیل، ابتدا هزینه جمع آوری نخاله پرداخت می شود، اما جان انسانی که از دست رفته، قابل قیمت گذاری نیست. بعد از آن، هزینه اسکان اضطراری با چادر پرداخت می شود، سپس چادرها جمع آوری شده و اسکان موقت با کانکس به انجام می رسد و سرانجام، بعد از یک یا دو سال، ساخت مجدد ساختمان شروع می شود که هر مرحله هزینه های جداگانه و سنگینی دارد.
وی تاکید کرد: بارها شاهد بوده ایم که بعد از وقوع حوادث، دولت بودجه های کلانی برای سیل زدگان، زلزله زدگان یا صدمه دیدگان سایر حوادث اختصاص می دهد، در حالیکه میتوان با صرف بخشی از این هزینه ها در مرحله پیشگیری، نسبت به مقاوم سازی اقدام نمود. در بعضی موارد حتی مقاوم سازی اقتصادی نیست و تخریب و نوسازی کامل ساختمان هزینه کمتری در پی خواهد داشت.
وی با اشاره به ظرفیتهای مولدسازی برای نوسازی مراکز حیاتی شهر، اظهار داشت: در خیلی از موارد حتی نیاز به تامین هزینه مستقیم نیست. به عنوان نمونه، یک بیمارستان امکان دارد هکتارها زمین با ارزش بالا در اختیار داشته باشد که میتوان بخشی از آنرا در چارچوب روش های پیش بینی شده در مصوبه مولدسازی سران قوا واگذار کرد و در ازای آن، با خلق ارزش افزوده و افزایش ثروت، یک بیمارستان جدید با استانداردهای روز در همان محل یا در نقطه ای دیگر راه اندازی کرد.

بلندمرتبه سازی در بیمارستان ها سفارش نمی شود

نصیری با تکیه بر ملاحظات ایمنی در طراحی مراکز درمانی، اضافه کرد: در اصل بلندمرتبه سازی در بیمارستان ها سفارش نمی گردد، چونکه ایجاد ایمنی در ساختمان های بسیار بلند، خصوصاً در مطالبی مانند حریق، دشوار است. به عنوان نمونه، حتی بلندترین نردبان های آتش نشانی دنیا که حدود ۶۴ متر ارتفاع دارند، به علت زاویه استقرار، تنها تا تعداد کمی از طبقات را پوشش می دهند و از یک حدی به بعد، امکان امدادرسانی مؤثر وجود ندارد. بنابراین، حداقل در عرصه مراکز درمانی، بلندمرتبه سازی راه حل مناسبی محسوب نمی شود.
رییس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران با اشاره به امکان نوسازی مدارس بوسیله مولدسازی، اظهار داشت: در خیلی از نقاط شهر، مدارسی در زمینهای بسیار گرانقیمت راه اندازی شده اند، در حالیکه با قیمت کارشناسی همان زمین میتوان چندین مدرسه مجهزتر، ایمن تر و با تجهیزات هوشمند روز دنیا ساخت. این مساله از طرف شهرداری تهران هم پیشنهاد شده و مکاتباتی در این مورد با ریاست جمهوری انجام گرفته است.
وی افزود: شهرداری تهران در شش حوزه آمادگی خودرا برای بر عهده گرفتن مسئولیت اعلام نموده که همچون آنها میتوان به حوزه سلامت، آموزش و پرورش، آب، انرژی، معیشت مردم و چند مبحث دیگر اشاره نمود. این پیشنهاد در چهارچوب مدیریت واحد شهری مطرح شده است؛ مفهومی که لایحه آن همچنان در مجلس درحال بررسی است و انتظار می رود حداقل بصورت آزمایشی در تهران، کلان شهرها یا مراکز استانها اجرا شود. تجربه کشورهای موفق نشان میدهد که مدیریت واحد شهری همراه با نظارت دولت، نه بنگاه داری دولت، می تواند خیلی از مشکلات را حل کند.
نصیری با اشاره به تجربه بازسازی بعد از جنگ اظهار داشت: در آن مقطع، مسئولیت بازسازی به شهرداری ها سپرده شد و شهرداری ها باتوجه به سرعت و کیفیت اقدامات، نمره قبولی و حتی نمره عالی گرفتند، در حالیکه در دیگر بخش ها با وجود صدمه های کمتر، این فاصله معنادار مشاهده می شد.
وی ادامه داد: یکی از محورهای مهم پیشنهادی، حوزه آموزش وپرورش است. در صورت واگذاری این حوزه به شهرداری، میتوان در چارچوب یک برنامه پنج ساله و با مولد سازی ساختمان های موجود، مدارس فرسوده و ناایمن را که تعداد آنها هم کم نیست، به مجتمع های آموزشی مدرن، مجهز و ایمن تبدیل کرد؛ مشروط بر آن که این پروسه با کار کارشناسی، وفاق میان دولت و شهرداری و برنامه ریزی دقیق میان آموزش وپرورش و شهرداری تهران صورت گیرد.

بودجه عمومی و درآمدهای نفتی دیگر توان تحمل بار سنگین ایمن سازی را ندارند

رییس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران با تکیه بر محدودیت منابع عمومی، اشاره کرد: باید بپذیریم که بودجه عمومی و درآمدهای نفتی دیگر توان تحمل بار سنگین ایمن سازی را ندارند و ناگزیر هستیم به دنبال منابع پایدار و روش هایی باشیم که وابستگی به بودجه نفت نداشته باشد. این مساله نیازمند تغییر نگاه و یک جابه جایی پارادایمی در مدیریت ایمنی شهر است.
نصیری در انتها اظهار داشت: این تغییر رویکرد باید در عرصه بیمارستان ها، مدارس، مساجد، ساختمان های تجاری و اداری بزرگ دنبال شود. مطالبی مانند انتقال پایتخت هم هر چند در گذشته مطالعاتی در رابطه با آن انجام و رد شده، اما حتی در صورت طرح مجدد، باتوجه به احتیاج به بودجه های عظیم، در کوتاه مدت واقع بینانه به نظر نمی رسد. به باور من، راه حل عملی، تمرکز بر همین تهران و ایمن سازی آن با اصلاح سیاست ها، اجرای دقیق بخشنامه ها و قوانین، احترام به قانون و تغییر نگاه از رویکرد سنتی و نفت محور به رویکرد های مدرن و مولدساز است.
بطور خلاصه زلزله های بزرگ به هیچ عنوان قابل تولید توسط بشر نیست وی ضمن اشاره به برخی شایعات مطرح شده در ارتباط با منشأ زلزله ها، اظهار داشت: زلزله های بزرگ به هیچ عنوان قابل تولید توسط بشر نیست و این ادعاها که گاهی مطرح می شود بر طبق این که با آزمایش های نظامی یا اتمی می توان زلزله های ۵، ۶ یا ۷ ریشتری ایجاد کرد، اساس علمی ندارد و صحت این شایعات مورد تأیید نیست. در صورت واگذاری این حوزه به شهرداری، می توان در قالب یک برنامه پنج ساله و با مولد سازی ساختمان های موجود، مدارس فرسوده و ناایمن را که تعداد آنها هم کم نیست، به مجتمع های آموزشی مدرن، مجهز و ایمن تبدیل کرد؛ مشروط بر آن که این فرایند با کار کارشناسی، وفاق میان دولت و شهرداری و برنامه ریزی دقیق میان آموزش و پرورش و شهرداری تهران صورت گیرد. بودجه عمومی و درآمدهای نفتی دیگر توان تحمل بار سنگین ایمن سازی را ندارند رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران با تاکید بر محدودیت منابع عمومی، اشاره کرد: باید بپذیریم که بودجه عمومی و درآمدهای نفتی دیگر توان تحمل بار سنگین ایمن سازی را ندارند و ناگزیر هستیم بدنبال منابع پایدار و روش هایی باشیم که وابستگی به بودجه نفت نداشته باشد.

منبع: